بررسی دعوای اثبات مالکیت
دعوی اثبات مالکیت چیست و چه شرایطی دارد؟
تعریف مالکیت
مالکیت رابطهای است اعتباری میان مال ( ملک ، خودرو و ...) و بین شخص (حقیقی یا حقوقی) که بر اساس آن مالک میتواند هر تصرف معقولی را که مایل باشد در آن انجام دهد.
طبق ماده۳۰ قانون مدنی: هر مالکی نسبت به مایَملَک خود حق همه گونه تصرف و اِنتفاع دارد مگر در مواردی که قانون استثناء کرده باشد.
تعریف دعوای اثبات مالکیت
زمانی که شخص در مالکیت مالی با شخص یا اشخاصی اختلاف یافته به طوری که مالکیت او زیر سوال رود جهت احقاق حقوق خود در آن مال چاره ای جز اثبات مالکیت ندارد.
از جمله دعاوی شایع در دادگستری دعوای اثبات مالکیت می باشد که غالبا در خصوص املاک فاقد سند رسمی مطرح می شود.
دلایل دعوای اثبات مالکیت
برای اثبات مالکیت حتما نیاز به وجود مبایعه نامه و قرارداد نیست ، زیرا مالکیت ممکن است به اشکال مختلف منتقل شده باشد. به عنوان مثال مالکیت ملک ممکن است به صورت قهری و از طریق ارث به مالک منتقل شده باشد.
زمانی که دعوای اثبات مالکیت ملک مطرح می شود کسی که مدعی مالکیت ملک است باید با استفاده از دلایل اثبات ،مانند سند، شهادت شهود، تصرف (اماره ی ید ) ،وصیت نامه، ارث،اقرار نامه و... ادعای خود را اثبات نماید.
سند:طبق ماده ۱۲۸۴
قانون مدنی:
سند عبارت است از هر نوشته که در مقام دعوا یا دفاع، قابل استناد باشد.
شهادت شهود: برای مثال مدعی میتواند به وسیله شهود ثابت نماید که قبلا مال در تصرف او بوده و بعداً متصرف به وسیله قوه قهریه یا به حیله و تقلب آن را غصب و تصرف نموده است و یا ثابت نماید که مال از طرف متصرف به طریق قانونی به او انتقال داده شده است . البته شاهد باید دارای شرایط قانونی باشد و شهادت هر کسی مورد پذیرش دادگاه واقع نمی شود.
تصرف: طبق ماده ۳۵ قانون مدنی: (( تصرف به عنوان مالکیت دلیل مالکیت است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.))
همانطور که در این ماده قانونی هم ذکر گردیده، صرف تصرف نمیتواند دلیل مالکیت باشد؛ چرا که در صورتی که ثابت شود تصرف غاصبانه است، تصرف او متزلزل می گردد و نمی تواند دلیل بر مالکیت متصرف باشد.
ارث:شخص با ارائه گواهی انحصار وراثت ثابت کند که جزو وراث متوفی بوده و به نسبت سهم الارث خود در مال سهیم است.
وصیت:با ارائه وصیت نامه که درآن به نفع خواهان وصیتی شده باشد مالکیت شخص برای دادگاه احراز شود.
اثبات مالکیت ورثه
ورثه نیز می توانند از طریق سهم الارث خود و یا وصیت نامه ادعای خود را ثابت کنند.
البته هیچ کدام از وراث نمی تواند بدون در دست داشتن گواهی انحصار وراثت، نسبت به اموال متوفی، ادعایی داشته باشد. بعد از این که لیست ورثه توسط دادگاه در گواهی انحصار وراثت ذکر شد، ورثه می توانند تقسیم اموال را انجام دهند. دادگاهی که می تواند گواهی انحصار وراثت را صادر کند، نزدیک ترین دادگاه به محلی است که متوفی برای آخرین بار در آن جا ساکن بوده است.
نحوه طرح دعوای اثبات مالکیت
در دعوای اثبات مالکیت خواهان کسی است که به نحوی ادعای مالکیت ملک را دارد و خوانده کسی است نسبت به مال ادعایی داشته و طرف اختلاف خواهان است.
خواهان باید نهایت دقت را در تنظیم دادخواست داشته باشد و تمامی مدارک مربوطه را ضمیمه دادخواست نماید.
که در صورتی که دادخواست به درستی تنظیم شده باشد از سوی دادگاه وقت رسیدگی تعیین و به طرفین ابلاغ خواهد شد.
دادگاه صالح برای رسیدگی به دعوای اثبات مالکیت
برای اثبات مالکیت،صلاحیت دادگاه برای رسیدگی به امر، با توجه به نوع مال متفاوت خواهد بود، در صورتی که مال غیرمنقول باشد، اثبات مالکیت با دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول خواهد بود و اگر موضوع اختلاف مالکیت مال منقول باشد، دادگاه صالح برای رسیدگی دادگاه محل اقامت مدعی علیه که مال منقول در تصرف اوست میباشد.
مزایای اخذ وکیل متخصص
از آنجایی که دعاوی ملکی تخصصی بوده و در تنظیم دادخواست و تعیین خواسته نهایت دقت لازم است و غالبا اقامه دعوای اثبات مالکیت نیاز به دعاوی توامان دیگر مثله خلع ید، مطالبه اجرت المثل ایام تصرف، اثبات بیع، الزام به تنظیم سند رسمی و...با توجه به وضعیت آن پرونده است لذا
جهت رسیدن به نتیجه مطلوب و جلوگیری از صرف وقت و هزینه خود و گرفتار نشدن در پیچ و خمهای دادگستری در مقام خواهان و یا خوانده دعوا اتخاذ یک وکیل متخصص و متعهد ضروری بوده که در صورت عدم توان حداقل کار مشورت با چنین وکیلی می باشد.
کلید واژگان:دعوای اثبات مالکیت،
وکیل ملک، وکیل متخصص
(اگر این مقاله را می پسندید برای سلامتی خودتون و امام زمان علیه السلام با ذکر یک صلوات ما را لایک کنید.)